Drugs-induced Parkinsonism

Na getob met allerlei klachten sinds juni 2013 werd in september 2014 door een neuroloog bij het AMC de diagnose Parkinson gesteld. Zoals bekend leidt die ziekte tot veel problemen, medicatie, klachten die gaan en komen, e.d.

Op dinsdag 13 februari 2018 – vier en een half jaar later – had ik een hele dag uitstekend zitten werken. Ik vroeg me af waarom ik die dag helemaal geen last van Parkinson had gehad, terwijl ik dat normaal wel heb. Toen realiseerde ik me dat ik vergeten was om mijn medicatie tegen cardio-vasculaire problemen te nemen, zoals bloeddruk- en cholesterolverlagende middelen. Enig experimenteren leverde in de dagen daarna op dat een van deze middelen (Ezetrol – een middel tegen cholesterol) de boosdoener was. Sinds ik dat medicijn nu niet meer slik, gaat het beter met me: ik heb allerlei symptomen niet meer en ik voel me doorgaans goed.

Kortom, de diagnose was misschien fout: mogelijk heb ik althans gedeeltelijk geen Parkinson, maar “drugs-induced parkinsonism” (PID). De tijd zal het leren in welke mate het toch ook Parkinson is, maar het effect is nu in ieder geval zeer hoopgevend. Ik heb nog wel levodopa en dopamine-agonisten nodig omdat ik anders (meestal lichte) tremor heb. Het centrale punt is dat ik me veel beter voel, sneller kan zwemmen, stabiler op de fiets zit en zelfverzekerder (natuurlijker) functioneer. Ik voel me doorgaans niet meer ziek.

Nazoeken op het internet leverde geen informatie op over deze mogelijke bijwerking van dit medicijn (Ezetrol; werkzame stof: ezetimibe) behalve een notitie van (Golomb, 2009). Met de huisarts ben ik vervolgens mijn andere medicatie nagelopen op hun mogelijke bijdrage aan PID. O.a. kwam aan de orde om een bloeddrukverlagend middel te vervangen door Losartan. Na enig zoeken in de literatuur, bleek me dat over dat medicijn (Losartan) een soortgelijk verhaal bestaat (Sarma, Kamath, Mathew, & Roy, 2008). Met andere woorden, incidenteel veroorzaken medicijnen soms DIP. DIP is in termen van symptomen niet te onderscheiden van Parkinson (PD).

Implicatie

Het zou m.i. goed zijn als men bij het stellen van de diagnose rekening hield met dit mogelijk effect op de neuroplasticiteit van anderssoortige medicaties. Volgens de geldende protocollen wordt er wel gekeken naar mogelijke interactie-effecten met andere medicatie en er is een lijst van medicijnen die bekend zijn om deze bijwerking. Medicijnen die daarbuiten vallen, worden niet als “evidence-based” veroorzakers van Parkinson beschouwd en dus buiten beschouwing gelaten. Mijns inziens is dat nalatigheid met ernstig lichamelijk letsel tot gevolg. Door dit niet te onderzoeken zijn bij mij mogelijk meer dan vier jaar dopamine-producerende cellen afgestorven, terwijl dit niet had gehoeven.

Een neuroloog die ik dit voorlegde, vond dat deze bevinding bevestigde wat hij altijd al beklemtoonde, nl. om de individuele patiënten centraal te stellen. Maar dat is te algemeen: het gaat m.i. om het aftoetsen van de specifieke medicaties van de individuele patiënt. Een andere neuroloog formuleerde dat men zich in de klinische praktijk richt op medicatie waarvan op basis van wetenschappelijk onderzoek en rapportage een duidelijke oorzaak-gevolg relatie beschreven is met de diagnose. Het over het hoofd zien van mogelijke inductie van Parkinson-achtige verschijnselen door andere medicatie is zijns inziens geen onzorgvuldig handelen want standaard praktijk.

Mijns inziens is het urgent om deze standaard praktijk en dus de protocollen te wijzigen. Men kan zich immers welhaast niet anders voorstellen dan dat dit problem met name bij ouderen vaker voorkomt. Een overzichtsartikel stelt dat “drugs-induced parkinsonism” (DIP) de tweede “oorzaak” van Parkinson (PD) is (López-Sendón, Mena, & de Yébenes, 2012). Het is een volstrekt nodeloze ziekte die in de vroege fase gemakkelijk is te genezen.

Noten

  • Golomb, B. A., Kwon, E. K., Koperski, S., & Evans, M. A. (2009). Amyotrophic Lateral Sclerosis-Like Conditions in Possible Association with Cholesterol-Lowering Drugs. Drug safety, 32(8), 649-661.
  • Golomb, B. (2009). Ezetimibe/HMG-CoA reductase. Reactions, 1264, 8.
  • López-Sendón, J., Mena, M., & de Yébenes, J. (2012). Drug-induced parkinsonism in the elderly: incidence, management and prevention. Drugs and Aging, 29(2), 105-118.
  • Sarma, G., Kamath, V., Mathew, T., & Roy, A. (2008). A case of Parkinsonism worsened by losartan: a probable new adverse effect. Movement Disorders, 23(7), 1055-1055.